امنیت نرم افزار حسابداری ابری؛ بررسی بکاپ، سرور و امنیت اطلاعات
خلاصه صفحه
فهرست مطالب این مقاله14 بخش
- امنیت نرم افزار حسابداری ابری چگونه تأمین میشود؟
- امنیت سرور نرم افزار حسابداری ابری چقدر مهم است؟
- رمزگذاری اطلاعات در نرم افزار حسابداری ابری چیست؟
- بکاپ نرم افزار حسابداری ابری چگونه باید باشد؟
- اگر سرور نرم افزار حسابداری خراب شود چه اتفاقی میافتد؟
- امنیت دسترسی کاربران در نرم افزار حسابداری ابری
- نقش احراز هویت دومرحلهای در امنیت نرم افزار حسابداری
- ثبت فعالیت کاربران چرا اهمیت دارد؟
- آیا نرم افزار حسابداری ابری از نرم افزار نصبی امنتر است؟
- بزرگترین خطر امنیتی نرم افزار حسابداری ابری چیست؟
- قبل از خرید نرم افزار حسابداری ابری چه موارد امنیتی را بررسی کنیم؟
- امنیت نرم افزار حسابداری ابری کاریا حساب
- آیا نگهداری اطلاعات مالی در فضای ابری منطقی است؟
- جمعبندی؛ امنیت نرم افزار حسابداری ابری چقدر قابل اعتماد است؟
حسابداری ابری، امنیت اطلاعاتخلاصه پاسخ؛ آیا نرم افزار حسابداری ابری امن است؟ بله؛ یک نرم افزار حسابداری ابری استاندارد میتواند محیط امنی برای نگهداری اطلاعات مالی شرکت باشد، اما صرفاً «ابریبودن» به معنی امنبودن نیست. امنیت واقعی به عواملی مثل رمزگذاری اطلاعات، امنیت سرور، پشتیبانگیری منظم، امکان بازیابی بکاپ، سطح دسترسی کاربران، ثبت فعالیتها و نحوه احراز هویت بستگی دارد.
در بسیاری از کسبوکارها، استفاده از زیرساخت ابری حرفهای حتی میتواند خطراتی مثل خرابی هارد، سرقت کامپیوتر، حذف ناخواسته اطلاعات یا از بین رفتن فایل بکاپ محلی را کم کند. با این حال NIST تأکید میکند که استفاده از سرویس ابری، مسئولیت امنیت اطلاعات را کاملاً از دوش استفادهکننده برنمیدارد و امنیت باید بین ارائهدهنده و سازمان استفادهکننده مدیریت شود. پس هنگام انتخاب نرم افزار حسابداری ابری، بهتر است بهجای پرسیدن «ابری است یا نه؟» بپرسید: اطلاعات من دقیقاً چطور ذخیره، رمزگذاری، پشتیبانگیری و در صورت بروز مشکل بازیابی میشوند؟
امنیت نرم افزار حسابداری ابری چگونه تأمین میشود؟
اطلاعات حسابداری معمولاً جزو حساسترین اطلاعات یک کسبوکار هستند؛ مانده حسابهای بانکی، گردش مشتریان، فاکتورها، اسناد حسابداری، اطلاعات فروشندگان، حقوق کارکنان و گزارشهای مالی نباید در اختیار افراد غیرمجاز قرار بگیرند. به همین دلیل امنیت یک نرم افزار حسابداری ابری نباید فقط به داشتن نام کاربری و رمز عبور محدود شود؛ یک سیستم مناسب باید امنیت را در چند لایه پیادهسازی کند. این لایهها معمولاً شامل امنیت ارتباط کاربر با سرور، رمزگذاری اطلاعات، حفاظت از سرور و پایگاه داده، مدیریت دسترسی کاربران، نسخه پشتیبان، کنترل فعالیتها و برنامه بازیابی اطلاعات هستند. NIST هم در راهنمای امنیت رایانش ابری تأکید میکند که دادهها باید هنگام انتقال، هنگام ذخیرهسازی و در زمان دسترسی محافظت شوند و کنترل دسترسی مناسبی روی آنها وجود داشته باشد.
امنیت سرور نرم افزار حسابداری ابری چقدر مهم است؟
در نرم افزار حسابداری سنتی، اطلاعات معمولاً روی کامپیوتر یا سرور داخل شرکت نگهداری میشود. در سیستم ابری، اطلاعات روی زیرساخت ارائهدهنده نرمافزار قرار دارد و کاربران از طریق اینترنت به آن دسترسی پیدا میکنند؛ همین تفاوت باعث میشود امنیت زیرساخت ارائهدهنده اهمیت زیادی پیدا کند. یک زیرساخت مناسب باید در برابر دسترسی غیرمجاز، آسیبپذیریهای نرمافزاری، بدافزار، حملات شبکه و اختلال سختافزاری محافظت شود؛ بهروزرسانی زیرساخت، کنترل دسترسی مدیران سیستم، مانیتورینگ و ثبت رخدادهای امنیتی هم بخشی از همین فرآیند است. البته قرارگرفتن اطلاعات روی سرور ابری بهتنهایی تضمینکننده امنیت نیست؛ کیفیت معماری نرمافزار، نحوه پیکربندی سرورها و سیاستهای امنیتی ارائهدهنده اهمیت بیشتری از صرفاً عبارت «سرور ابری» دارند.
رمزگذاری اطلاعات در نرم افزار حسابداری ابری چیست؟
یکی از مهمترین بخشهای امنیت اطلاعات مالی، Encryption یا رمزگذاری اطلاعات است. به زبان ساده، رمزگذاری باعث میشود اطلاعات به شکلی ذخیره یا منتقل شوند که در صورت دسترسی غیرمجاز، خواندن مستقیمشان دشوار یا غیرممکن باشد. دو بخش مهم در این زمینه وجود دارد: اول، رمزگذاری اطلاعات هنگام انتقال — وقتی کاربر از مرورگر یا اپلیکیشن به نرمافزار وصل میشود، اطلاعات باید از طریق ارتباط امن مثل HTTPS منتقل شوند؛ دوم، محافظت از اطلاعات ذخیرهشده روی زیرساخت. NIST هم رمزگذاری و کنترل دسترسی را از ابزارهای مهم محافظت از دادهها در محیطهای ابری میداند. در صفحه رسمی نرم افزار حسابداری ابری کاریا حساب هم رمزگذاری اطلاعات، استفاده از HTTPS، محافظت از اطلاعات هنگام انتقال و نگهداری اطلاعات بهصورت رمزگذاریشده بهعنوان بخشی از سازوکار امنیتی نسخه ابری معرفی شده است.
بکاپ نرم افزار حسابداری ابری چگونه باید باشد؟
برای یک نرم افزار حسابداری، داشتن بکاپ تقریباً به اندازه خود اطلاعات اصلی اهمیت دارد؛ اما یک نکته مهم وجود دارد: صرف تهیه بکاپ کافی نیست، بکاپ باید در زمان نیاز قابل بازیابی باشد. فرض کنید یک شرکت هر روز نسخه پشتیبان تهیه میکند، اما هنگام خرابی سرور مشخص شود فایلهای بکاپ ناقص یا آسیبدیدهاند؛ در چنین شرایطی عملاً داشتن بکاپ فایدهای نداشته. CISA توصیه میکند سازمانها نسخههای پشتیبان اطلاعات حیاتی را بهطور منظم تهیه کنند و فرآیند بازیابیشان را هم آزمایش کنند؛ این سازمان همچنین برای مقابله با باجافزارها بر نگهداری نسخههای پشتیبان جدا، رمزگذاریشده و در صورت امکان غیرقابلتغییر تأکید دارد. یکی از الگوهای شناختهشده، روش 3-2-1 Backup است؛ یعنی چند نسخه از اطلاعات روی رسانه یا محیطهای متفاوت نگهداری شوند و حداقل یک نسخه هم از محیط اصلی جدا باشد. در نسخه ابری کاریا حساب هم طبق اطلاعات منتشرشده در سایت رسمی، بکاپ بهصورت خودکار انجام میشود و در صفحه محصول از پشتیبانگیری روزانه اطلاعات نام برده شده است.
اگر سرور نرم افزار حسابداری خراب شود چه اتفاقی میافتد؟
خرابی سختافزار در هیچ زیرساختی غیرممکن نیست؛ همانطور که هارد کامپیوتر شرکت ممکن است خراب شود، تجهیزات دیتاسنتر هم میتوانند دچار مشکل شوند. تفاوت اصلی در نحوه مدیریت این اتفاق است. در یک معماری مناسب، خرابی یک بخش نباید مساوی با از بینرفتن دائمی اطلاعات باشد؛ وجود نسخه پشتیبان مستقل و برنامه بازیابی باعث میشود بتوان اطلاعات را از آخرین نسخه سالم بازگرداند. به همین دلیل هنگام خرید نرم افزار حسابداری ابری، بهتر است فقط درباره «تهیه بکاپ» سؤال نکنید؛ درباره فرآیند Restore یا بازیابی اطلاعات هم بپرسید. دو اصطلاح فنی مهم اینجا وجود دارد: RPO مشخص میکند در بدترین حالت چه مقدار اطلاعات ممکن است از آخرین نسخه پشتیبان تا زمان حادثه از دست برود، و RTO مشخص میکند بعد از یک حادثه، چه مدت زمان برای بازگرداندن سرویس در نظر گرفته شده. لزومی ندارد همه کاربران این اصطلاحات را بدانند، اما ارائهدهنده یک سرویس حرفهای باید برای بازیابی اطلاعات برنامه مشخصی داشته باشد.
امنیت دسترسی کاربران در نرم افزار حسابداری ابری
بخش قابلتوجهی از امنیت یک نرم افزار مالی به این موضوع مربوط است که چه کسی اجازه دارد چه اطلاعاتی را ببیند یا تغییر دهد. برای مثال کارمند فروش شاید فقط نیاز به ثبت فاکتور داشته باشد، در حالی که مدیر مالی باید بتواند اسناد حسابداری و گزارشهای مدیریتی را ببیند؛ نباید همه کاربران به تمام قسمتهای نرمافزار دسترسی مدیریتی داشته باشند. NIST در راهنمای کنترل دسترسی سیستمهای ابری تأکید میکند که تعیین و مدیریت صحیح دسترسی کاربران یکی از اجزای اصلی امنیت SaaS و سایر مدلهای ابری است؛ اصل مهم اینجا Least Privilege یا حداقل سطح دسترسی است، یعنی هر کاربر فقط به امکانات و اطلاعاتی دسترسی داشته باشد که برای انجام وظیفهاش به آنها نیاز دارد. کاریا حساب هم در صفحه رسمی نسخه ابری، امکان تعریف دسترسی جداگانه برای کاربران و مدیریت سطح دسترسی را معرفی کرده است.
نقش احراز هویت دومرحلهای در امنیت نرم افزار حسابداری
یکی از رایجترین روشهای نفوذ به حسابهای آنلاین، سرقت رمز عبور است. اگر کاربر رمز سادهای انتخاب کند، یک رمز را در چند سایت استفاده کند یا اطلاعات ورودش را در یک صفحه فیشینگ وارد کند، مهاجم ممکن است بتواند وارد حساب شود. به همین دلیل استفاده از MFA یا احراز هویت چندمرحلهای یک لایه امنیتی مهم محسوب میشود. NIST توضیح میدهد که MFA با اضافهکردن یک عامل دوم، در صورت سرقت رمز عبور مانع دیگری مقابل مهاجم میسازد؛ همچنین روشهای مبتنی بر کلیدهای رمزنگاری و استانداردهایی مثل FIDO/WebAuthn در برابر فیشینگ مقاومتر از کدهای یکبارمصرف معمولی هستند. پس هنگام ارزیابی نرمافزارهای حسابداری ابری، پشتیبانی از احراز هویت چندمرحلهای هم میتواند یکی از معیارهای امنیتی مهم باشد.
ثبت فعالیت کاربران چرا اهمیت دارد؟
در سیستم مالی فقط جلوگیری از ورود غیرمجاز مهم نیست؛ باید بتوان اتفاقات مهم را هم ردیابی کرد. برای مثال اگر کاربری اطلاعات مهمی را تغییر دهد، سطح دسترسی یک حساب عوض شود یا چند تلاش ناموفق برای ورود اتفاق بیفتد، ثبت این رویدادها میتواند در بررسی مشکل یا حادثه امنیتی خیلی مفید باشد. OWASP ثبت رویدادهای ورود، خطاهای دسترسی، فعالیتهای مدیریتی و رخدادهای امنیتی را از بخشهای مهم امنیت برنامههای تحت وب میداند؛ این لاگها باید طوری نگهداری شوند که افراد غیرمجاز نتوانند تغییرشان دهند و اطلاعات حساس مثل رمز عبور هم نباید مستقیماً داخل لاگ ذخیره شود. برای نرمافزارهای مالی، وجود Audit Trail یا سابقه تغییرات اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چون مدیر سیستم میتواند بفهمد چه کاربری و در چه زمانی یک عملیات مشخص را انجام داده است.
آیا نرم افزار حسابداری ابری از نرم افزار نصبی امنتر است؟
نمیشود مطلقاً گفت تمام نرمافزارهای ابری از تمام نرمافزارهای نصبی امنترند؛ اما تفاوت مهم اینجاست که در سیستم نصبی، بخش زیادی از مسئولیت امنیت به عهده خود کسبوکار است. اگر اطلاعات روی یک کامپیوتر نگهداری شوند و هارد دستگاه خراب شود، لپتاپ سرقت شود، فایلها توسط باجافزار رمزگذاری شوند یا کاربر فراموش کند نسخه پشتیبان تهیه کند، ممکن است اطلاعات مهم در معرض خطر قرار بگیرند. در مقابل، در یک سرویس ابری استاندارد، نگهداری زیرساخت، بخشی از بهروزرسانیها و پشتیبانگیری توسط ارائهدهنده مدیریت میشود.
| موضوع | حسابداری ابری استاندارد | نرم افزار حسابداری نصبی |
|---|---|---|
| محل نگهداری اطلاعات | زیرساخت ارائهدهنده | کامپیوتر یا سرور مجموعه |
| بکاپ | معمولاً خودکار | معمولاً مسئولیت کاربر |
| خرابی کامپیوتر کاربر | معمولاً اطلاعات اصلی از بین نمیرود | ممکن است اطلاعات در خطر باشد |
| بهروزرسانی امنیتی | معمولاً متمرکز | وابسته به کاربر یا پشتیبان |
| دسترسی از خارج شرکت | از طریق حساب کاربری | نیازمند راهکارهای جانبی |
| مدیریت کاربران | قابل مدیریت از سیستم مرکزی | وابسته به نرمافزار |
| ریسک اصلی | امنیت ارائهدهنده و حساب کاربران | دستگاه، سرور و نحوه بکاپگیری مجموعه |
پس سؤال درست این نیست که «ابری بهتر است یا نصبی؟»؛ باید بررسی کرد امنیت هر راهکار چطور پیادهسازی شده. برای بررسی دقیقتر این تفاوت از زاویه هزینه و امکانات (نه فقط امنیت)، نرمافزار حسابداری ابری یا نصبی؟ را هم بخوانید.
بزرگترین خطر امنیتی نرم افزار حسابداری ابری چیست؟
گاهی تصور میشود مهمترین خطر همیشه هکشدن سرور است، اما بسیاری از حوادث امنیتی از سمت حساب کاربران شروع میشوند. رمز عبور ضعیف، اشتراکگذاری نام کاربری بین چند نفر، کلیک روی لینکهای فیشینگ، بازگذاشتن حساب روی سیستم عمومی و دادن سطح دسترسی بیش از حد به کارکنان میتواند امنیت یک سیستم مناسب را هم کاهش دهد. به همین دلیل امنیت نرم افزار ابری یک مسئولیت دوطرفه است: ارائهدهنده باید زیرساخت و نرمافزار را امن نگه دارد و کاربران هم باید اصول امنیت حسابهای خود را رعایت کنند.
قبل از خرید نرم افزار حسابداری ابری چه موارد امنیتی را بررسی کنیم؟
- آیا ارتباط نرمافزار از HTTPS استفاده میکند؟ آیا اطلاعات رمزگذاری میشوند؟
- بکاپ هر چند وقت یک بار تهیه میشود و نسخههای پشتیبان کجا نگهداری میشوند؟
- آیا Restore و بازیابی بکاپ تست میشود؟
- آیا برای کاربران سطح دسترسی جداگانه وجود دارد؟
- آیا امکان ثبت و بررسی فعالیت کاربران وجود دارد؟
- آیا احراز هویت چندمرحلهای ارائه میشود؟
- در صورت خرابی سرور چه برنامهای برای بازیابی سرویس وجود دارد؟
- آیا امکان دریافت خروجی از اطلاعات خودتان وجود دارد؟
- ارائهدهنده چه سیاستی برای بهروزرسانی و رفع آسیبپذیریهای امنیتی دارد؟
هرچه پاسخ ارائهدهنده به این سؤالها روشنتر باشد، ارزیابی امنیت نرمافزار هم سادهتر خواهد بود.
امنیت نرم افزار حسابداری ابری کاریا حساب
کاریا حساب نسخه ابری نرمافزار حسابداری خودش را بدون نیاز به نصب سرور در مجموعه مشتری ارائه میکند و اطلاعات دفاتر روی زیرساخت این سرویس نگهداری میشوند. بر اساس اطلاعات فعلی صفحه رسمی نرم افزار حسابداری ابری کاریا حساب، امکانات امنیتی و مرتبط با حفاظت اطلاعات شامل رمزگذاری اطلاعات، استفاده از HTTPS، رمزگذاری داده هنگام انتقال، نسخهبرداری خودکار، بکاپ روزانه و امکان تعیین سطح دسترسی مجزا برای کاربران است. این ساختار باعث میشود مجموعهها برای نگهداری روزمره اطلاعات حسابداری نیازی به مدیریت مستقیم سرور داخلی و تهیه دستی بکاپ از روی یک کامپیوتر مشخص نداشته باشند.
آیا نگهداری اطلاعات مالی در فضای ابری منطقی است؟
برای بسیاری از شرکتها بله؛ بهخصوص زمانی که چند کاربر، چند شعبه یا حسابدار خارج از محل شرکت نیاز به دسترسی همزمان به اطلاعات دارند. اما تصمیمگیری نباید فقط بر اساس امکان دسترسی از راه دور انجام شود؛ امنیت اطلاعات، سیاست بکاپ، بازیابی اطلاعات، سطح دسترسی و سابقه ارائهدهنده باید همزمان بررسی شوند. یک نرم افزار ابری حرفهای میتواند بسیاری از مشکلات سیستمهای سنتی مثل فراموششدن بکاپ، خرابی کامپیوتر اصلی یا پراکندگی فایلهای حسابداری بین چند سیستم را کم کند؛ ولی هیچ سیستم متصل به اینترنتی را نباید «صددرصد غیرقابل نفوذ» توصیف کرد. امنیت یک فرآیند مستمر است، نه یک قابلیت که یکبار فعال شود و برای همیشه تمام شود.
جمعبندی؛ امنیت نرم افزار حسابداری ابری چقدر قابل اعتماد است؟
امنیت نرم افزار حسابداری ابری در صورت استفاده از معماری مناسب، رمزگذاری اطلاعات، بکاپ منظم، کنترل دسترسی کاربران، مانیتورینگ و برنامه بازیابی میتواند در سطح بالایی باشد. در بسیاری از کسبوکارها، این مدل حتی میتواند ریسکهایی مثل خرابی هارد، سرقت سیستم، فراموششدن تهیه نسخه پشتیبان و پراکندگی اطلاعات بین چند کامپیوتر را کم کند. اما مهمترین نکته هنگام انتخاب نرمافزار این است که فقط به عبارتهایی مثل «ابری» یا «بکاپ خودکار» اکتفا نکنید؛ از ارائهدهنده بپرسید اطلاعات چطور محافظت میشوند، چند نسخه بکاپ وجود دارد، چطور بازیابی میشوند و هر کاربر تا چه سطحی به اطلاعات دسترسی خواهد داشت.
کاریا حساب هم نسخه ابری نرمافزار حسابداری خودش را با امکاناتی مثل رمزگذاری اطلاعات، بکاپ خودکار و مدیریت سطح دسترسی کاربران ارائه میکند تا اطلاعات مالی بدون نیاز به نگهداری سرور داخلی در دسترس کاربران مجاز قرار بگیرد. برای دیدن فهرست کاملتر گزینههای ابری بازار، بهترین نرمافزار حسابداری ابری در ایران را هم بخوانید.
مطالعه بیشتر: انتقال اطلاعات نرم افزار حسابداری به نرم افزار جدید

این مقاله چقدر به تصمیم شما برای انتخاب نرمافزار حسابداری کمک کرد؟
سوالات متداول
هیچ نرم افزار آنلاینی را نمیتوان کاملاً غیرقابلهک دانست. با این حال استفاده از رمزگذاری، بهروزرسانی امنیتی، کنترل دسترسی، احراز هویت قوی، مانیتورینگ و بکاپ مناسب میتواند احتمال و اثر حملات امنیتی را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد.
خیر. قطع اینترنت معمولاً فقط باعث میشود تا زمان برقراری اتصال نتوانید به سرویس آنلاین دسترسی داشته باشید. اطلاعات اصلی روی زیرساخت نرمافزار نگهداری میشوند و قطع اینترنت کامپیوتر کاربر باعث حذف آنها نمیشود.
در نرم افزار حسابداری ابری، اطلاعات اصلی روی کامپیوتر کاربر ذخیره نمیشوند؛ بنابراین خرابی یا تعویض سیستم کاربر معمولاً باعث از بینرفتن دفاتر حسابداری موجود روی سرور نمیشود.
خیر. علاوه بر تهیه بکاپ، محل نگهداری نسخهها، جداسازی آنها از سیستم اصلی و امکان بازیابی موفق اطلاعات هم اهمیت دارد؛ آزمایش منظم فرآیند Restore بخش مهمی از یک سیاست بکاپ درست است.
اطلاعات معمولاً روی زیرساخت سروری یا دیتاسنتری که توسط ارائهدهنده نرمافزار مدیریت میشود ذخیره میشوند. محل و معماری دقیق نگهداری داده به ارائهدهنده سرویس بستگی دارد.
رمزگذاری کمک میکند اطلاعات مالی هنگام انتقال یا نگهداری در برابر مشاهده مستقیم افراد غیرمجاز محافظت شوند. رمزگذاری و کنترل دسترسی از اجزای مهم حفاظت دادههای ابری هستند.
به کیفیت هر دو سیستم بستگی دارد. نرم افزار ابری حرفهای میتواند مشکلاتی مثل نگهداری بکاپ دستی و وابستگی اطلاعات به یک کامپیوتر را کاهش دهد، اما امنیتش همچنان به زیرساخت ارائهدهنده و نحوه مدیریت حساب کاربران وابسته است.
رمزگذاری اطلاعات، HTTPS، بکاپ منظم، تست بازیابی، کنترل سطح دسترسی، ثبت فعالیت کاربران، احراز هویت قوی، بهروزرسانی امنیتی و امکان دریافت خروجی از اطلاعات از مهمترین معیارها هستند.


